Een vraag die ik vaak krijg: wanneer moet ik met de opvolging beginnen? Mijn antwoord is altijd hetzelfde. Eerder dan u denkt, en reken op ongeveer vijf jaar. Het papierwerk is daar niet de reden van. Het komt doordat de belangrijke onderdelen zich niet laten versnellen.
Ik heb aan beide kanten gestaan. In 1985 nam ik het bedrijf van mijn vader over. Bijna veertig jaar later moest ik zelf beslissen over mijn eigen ondernemingen. Ik herken het uitstelgedrag dus goed: u weet dat het moet, maar de keuze wordt er niet makkelijker op.
Waarom vijf jaar geen overdrijving is
Een overdracht is een proces. U laat iets los wat u decennia heeft vastgehouden, en een opvolger groeit in een rol die je niet in een middag leert. Een aantal dingen kunt u niet versnellen:
- De opvolger moet uitzoeken of hij of zij dit echt wil, en het niet alleen doet omdat het verwacht wordt.
- Het personeel moet wennen aan een nieuwe leidinggevende.
- Bank en klanten moeten vertrouwen krijgen in iemand die ze nog niet kennen.
- U moet zelf leren dat loslaten iets anders is dan verdwijnen.
Wie twee jaar uittrekt, heeft vaak te weinig tijd zodra het spannend wordt. Met vijf jaar is er ruimte om bij te sturen als het anders loopt.
Bekijk vier gebieden tegelijk
De meeste ondernemers beginnen bij de cijfers: wat is het bedrijf waard en hoe gaan de aandelen over? Belangrijke vragen, maar niet de eerste. Ik kijk naar vier gebieden die met elkaar samenhangen. Behandelt u er één los, dan raken de andere in de knel.
Familie
Wie is beschikbaar, wie wil het en wie kan het echt? Dat zijn drie verschillende vragen, vaak met verschillende antwoorden. Ook afspraken binnen de familie horen hier, en die moeten open besproken worden.
Bedrijf
In welke fase zit de onderneming, en waar gaat de branche heen? Een bedrijf dat aan vernieuwing toe is, vraagt om een andere opvolger dan een bedrijf dat vooral rust nodig heeft. Soms is een vakman nodig, soms een manager, soms iemand die de koers durft te wijzigen.
Bedrijfsleiding
Wie staat nu naast u aan het roer, en kan die met een nieuwe eigenaar overweg? Sommige managers rekenden erop dat ze zelf zouden overnemen. Ik heb goede overdrachten zien vastlopen omdat een trouwe rechterhand zich gepasseerd voelde.
Externe belanghebbenden
Bank, gemeente, klanten en leveranciers. Krediet en vertrouwen die in dertig jaar zijn opgebouwd, gaan niet vanzelf mee met de overdracht.
Bepaal eerst wat succes voor u betekent
Maximale opbrengst, harmonie in de familie en het voortbestaan van het bedrijf zijn drie verschillende doelen, en ze wijzen niet altijd dezelfde kant op. De hoogste prijs komt vaak van een partij die het personeel niet meeneemt. De keuze die de familie bij elkaar houdt, is niet altijd de sterkste keuze voor het bedrijf.
U hoeft dit niet vandaag te beslissen. Wel moet u weten welk doel het zwaarst weegt, want dat bepaalt alle beslissingen daarna. Wie dit overslaat, laat de omstandigheden beslissen.
Waarom u dit niet alleen bij uw bank of accountant neerlegt
Uw accountant kent de cijfers, uw bank de financiering. Allebei waardevol. Maar ze hebben ook een eigen belang bij de uitkomst. Een adviseur die aan de deal verdient, kijkt anders naar dezelfde transactie.
Haal daarom vroeg een neutrale persoon erbij. Die vervangt uw accountant of fiscalist niet, maar staat naast hen en bewaakt de vier gebieden in samenhang. En die vertelt u ook wat u liever niet hoort.
Kort samengevat
- Wanneer beginnen?
- Eerder dan de meeste ondernemers denken. Vijf jaar is een normale doorlooptijd.
- Wat is de eerste stap?
- Bepalen wat u een geslaagde overdracht vindt: opbrengst, harmonie of continuïteit. De waardebepaling komt later.
- Waar kijkt u naar?
- Naar familie, bedrijf, bedrijfsleiding en externe belanghebbenden tegelijk.
- Wie betrekt u erbij?
- Uw accountant en fiscalist voor het technische deel, plus een onafhankelijke adviseur die het geheel bewaakt.
Wie blijft doen wat hij altijd deed, krijgt dezelfde uitkomst. De vraag is of u daar ook voor de volgende generatie tevreden mee bent. Wilt u vrijblijvend verkennen waar u nu staat? Ik hoor graag wat er bij u speelt. Plan een gratis kennismaking.